Τα τρία συστατικά της ευτυχίας

Η ελευθερία, η δημοκρατία και η ευημερία κάνουν τους ανθρώπους ευτυχισμένους, έδειξε 25ετή έρευνα σε 52 χώρες. Ομως, ποια ευημερία; Πολίτες χωρών με 8.200 ευρώ κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι πιο ευτυχισμένοι, έδειξε η έρευνα, από τους Γερμανούς, λ.χ., με 30.000 ευρώ κατά κεφαλήν ΑΕΠ.

Ευτυχία γεννά η χειραφέτηση που κατακτάται όχι με τον ατομισμό, τη λατρεία της δύναμης και του κέρδους, αλλά με τη μετακύλιση της έννοιας «χρήμα» από υπέρτατο στόχο σε απλό μέσο, με το πάθος της αναζήτησης, της αλήθειας, της ελευθερίας... Προσοχή. Οταν η δημοκρατία, έλεγε ο Ισοκράτης, μαθαίνει στους πολίτες ότι η παρανομία είναι ελευθερία, η αυθάδεια ισότητα και η αναρχία ευδαιμονία, τότε είναι μια κατεστραμμένη, ανύπαρκτη δημοκρατία, που οδηγεί στην πώρωση όχι στην ευτυχία.

Ομως, τι είναι η ευτυχία; Σίγουρα όχι αυτοσκοπός. Η ανησυχία, η αγωνία, ο πόνος, ο πόθος δεν είναι οι κινητήριοι μοχλοί της δημιουργίας; Ούτε καθήκον, υποχρέωση (να πρέπει να είμαστε διαρκώς ευτυχισμένοι, ένοχοι για την όποια αποτυχία ή δυστυχία μας). Δεν είναι η τέχνη του «ευ ζην», ούτε σχετίζεται με την τρέχουσα καταναλωτική ευδαιμονία. Η προσέγγισή της δεν διδάσκεται, ούτε κανείς μπορεί να καθοδηγήσει τα συναισθήματά μας.

Η ευτυχία είναι το κύμα που αναβλύζει αβίαστα και «σφραγίζει» -στιγμιαία;- την κάθε μικρή ολοκλήρωση, την κάθε μικρή αναγέννηση, την κάθε μικρή νίκη της σκέψης πάνω στους αδιάλειπτους ανομολόγητους ή ασυνείδητους «θανάτους».

Tης Τασουλας Καραϊσκακη
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 31-8-2008