H οικονομική κρίση εξαγνίζει την Τέχνη

Η αγορά παρήγαγε περισσότερη ποσότητα έργων απ’ όση θα μπορούσε να αγοραστεί και απ’ όση θα χρειαζόταν κανείς
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι η αγορά δεν έχει σημασία, ότι οι συλλέκτες μπορούν να πιάνονται κορόιδα χωρίς να επηρεάζουν τη δική μας ζωή, η αλήθεια όμως είναι ότι οι δημόσιες πινακοθήκες επηρεάζονται βαθιά από την αγορά και ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τις αγοραστικές συνήθειες των πλουσίων. Κάθε φορά που μπαίνεις σε μια εμπορική γκαλερί, ό,τι βλέπεις βρίσκεται εκεί επειδή φέρνει πολύ χρήμα. Και αν παρατηρήσεις τάσεις, είναι επειδή η αγορά έχει διατάξει ότι η τέχνη πρέπει να είναι κάπως έτσι, και η τέχνη έχει υπακούσει. Κατόπιν, η τέχνη αυτή μπαίνει και στα μουσεία.
Τώρα όμως που η αγορά καταρρέει –οι δημοπρασίες σύγχρονης τέχνης του Σόθμπις στη Νέα Υόρκη τον Νοέμβριο του 2007 και του 2008 έκαναν πωλήσεις 418 και 160 εκατ. δολαρίων αντίστοιχα– τι θα γεμίσει τις πινακοθήκες, ιδιωτικές και δημόσιες; Το 2009 ήδη φαίνεται πολύ διαφορετικό. Γκαλερί κλείνουν η μία μετά την άλλη και η London Art Fair ήταν έρημη στο τέλος του πρώτου απογεύματος της λειτουργίας της. Οι γκαλερί υψηλού γοήτρου σχεδιάζουν εκθέσεις καλλιτεχνών που θεωρούνται «κλασικοί» της σύγχρονης τέχνης, όπως ο Σάι Τουόμπλι και ο Ρόμπερτ Μάνγκολντ, εκθέσεις που πράγματι αξίζει να δει κανείς.
Είναι προφανές σε όποιον έχει μάτια και βλέπει ότι η τέχνη έγινε πιο χυδαία και αποκρουστική στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Εγινε επίσης πιο επιτήδεια και γρήγορη. Το αν θα εξελιχθεί σε κάτι καλύτερο –αν θα γίνει πιο ευφυής, εκλεπτυσμένη, επινοητική, ακόμα και πρωτότυπη– είναι ένα ερώτημα στο οποίο προς το παρόν δεν μπορούμε να απαντήσουμε, αλλά αυτοί οι δύσκολοι καιροί πιθανόν να την ευνοήσουν.
Λιγότερα χρήματα σημαίνει λιγότερες γονυκλισίες στους συλλέκτες, λιγότερη δουλικότητα απέναντι στους σπόνσορες, λιγότερα προϊόντα βασισμένα στη ζήτηση. Μπορεί επίσης να σημαίνει λιγότερα σκουπίδια στις εκθέσεις, από αυτά που σίγουρα αποκαρδιώνουν τους επισκέπτες (κι ας μην το ομολογούν). Και αν τα λιγότερα χρήματα μπορούν να αποσπάσουν από τους καλλιτεχνικούς κύκλους την υπόσχεση να κοιτάζουν πλέον το έργο τέχνης ως έργο τέχνης και μόνο, τότε αυτό μπορεί να είναι πραγματικά η αρχή μιας νέας εποχής.
Πλήρες κείμενο ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 22/2/2009

Για τον Τζων Απντάικ : η διασημότητα

Ηταν αρνητικός όσον αφορά τη διασημότητα – «η διασημότητα είναι μια μάσκα που τρώει το πρόσωπο» έγραψε. «Μόλις αποκτήσει κανείς την επίγνωση ότι είναι “κάποιος”, ότι τον κοιτάνε και τον ακούνε με ιδιαίτερη προσοχή, η εισροή σταματάει και ο πρωταγωνιστής γίνεται τυφλός και κουφός μέσα στη λάμψη του. Μπορείς είτε να κοιτάζεις είτε να σε κοιτάζουν». Κι όμως, εκείνον δεν τον τύφλωσε η διασημότητα – ήταν ένας πρωταθλητής που του άξιζε η χρυσή ζώνη.

Από την Καθημερινή 22/2/2009